Nhà biên kịch, phê bình điện ảnh Đoàn Tuấn
Phải có những người được học hành bài bản toàn diện từ âm nhạc, hội họa, sàn diễn tới triết học. Do quan điểm và nhận thức, các hãng sản xuất phim đó nghĩ rằng, họ làm phim thế là tốt rồi và khán giả Việt rất dễ tính. Tôi không trách mà thấy thương bởi họ chẳng có cái gì cả, họ không làm phim được ở đâu và phải về nước, làm phim nửa ta, nửa Tây.
Cái nhìn của ông về các đạo diễn Việt kiều thế nào? - Đây là "thế hệ Việt kiều F0,5", nghĩa là nửa Việt nửa Mỹ, họ còn nói được tiếng Việt.
Tôi vẫn còn nhớ những năm 1960 - 1970, khi nền điện ảnh Việt Nam bắt đầu được xây dựng, thế giới nhòm là: "Nước Việt Nam đứng giữa hai nền điện ảnh lớn là Trung Quốc và Ấn Độ thì rất dễ bị ảnh hưởng". Điện ảnh là một nghề đòi hỏi sự kỹ lưỡng, công phu, cẩn thận.
- Vậy nên bấu víu vào đâu để có một nền điện ảnh khởi sắc hơn? - Tôi hiện đang làm giám khảo phim Tài liệu ở LHPVN lần thứ 18. Nhưng không, phim Việt lúc đó không bị ảnh hưởng bởi ai cả.
Thí dụ vừa rồi, phim Đường đuathất bại là một sự trưởng thành của khán giả. - Theo ông thì phải làm thế nào? - Tôi nghĩ chúng ta không nên hấp tấp quá. Nó không hài lòng cái nhàng nhàng, không ưng ý cái khá mà chỉ hài lòng cái tốt, cái xuất sắc trở lên.
- Phim quốc gia không khán giả, phim thảm họa tràn lan, phim Việt kiều không phong vị Việt. Mọi người đừng nhầm những nhà phê bình điện ảnh với những người viết báo.
- Xin cảm ơn ông! THUẬN NHÂN (thực hành). Vậy những phim hay thì nằm ở đâu? - Chúng ta có một đời đạo diễn, rất tiếc, là không chịu học. Những người làm phim bây giờ không đủ tầm mang tư tưởng dân tộc, văn hóa dân tộc trong bộ phim của mình nên phim hay không nhiều. - Điện ảnh Việt trong dự thảo phát triển điện ảnh mới nhất đặt mục tiêu vươn lên đứng đầu Đông - Nam Á trong thời kì sắp tới.
Chúng ta sẽ có người đi kể những câu chuyện của Việt Nam, của dân tộc, giang sơn mình cho thế giới, những câu chuyện mà thế giới phải lắng nghe. Liên hoan phim Việt Nam (LHPVN) lần thứ 18 xác lập kỷ lục về số lượng phim truyện điện ảnh dự với 23 tác phẩm cùng tranh tài.
Phê bình điện ảnh Việt ở đâu, thưa ông? - Chúng ta đang có một nền phê bình không trung thực. Nhưng giờ, sức mạnh đó đang bị tản mác, không tụ tập được. Ông có tin vào họ không? - Tôi không tin! Vì trong hành trang của họ có nhiều khoảng trống. Tôi nghĩ, khi điện ảnh được nâng tầm thì những "thảm họa" này sẽ bị gạt bỏ khỏi thị trường.
- Nhân việc VTV và HTV đang khôi phục lại thể loại phim truyền hình 90 phút gọi là "TV movie" để phát sóng trên truyền hình, nhiều người mỉa mai rằng: "Điện ảnh Việt làm phim truyền hình rồi chiếu rạp lâu rồi. Anh ta phải quan hoài, phải đau đáu tới căn số con người, văn hóa dân tộc và phải yêu mến sơn hà này thì mới làm phim hay được.
Ông nghĩ sao? - Chúng ta phải tin đã. Truyền thông hiện đang lấn lướt phê bình và tưởng đó là phê bình. - Cái mà chúng ta đang vấp phải là cơ chế thị trường chi phối bít tất hoạt động làm phim.
"
Còn đời F1, họ không nói được tiếng Việt nên chẳng thể làm phim được ở Việt Nam. Đó là kiểu làm phim "Đầu Ngô mình Sở". Khán giả trung thực hơn những nhà phê bình vì họ xem phim từ trái tim. Cũng không thể đổ tội cho kinh tế được vì tôi thấy đời sống nghệ sĩ hiện giờ khá hơn ngày xưa nhiều. Tôi thấy nhiều người đứng tuổi (tôi có cảm giác vậy qua phim), họ va đập rất nhiều nền văn hóa, ở họ, có niềm hãnh diện về giang san rất lớn, họ trằn trọc với những số, con người mà họ nhìn thấy.
- Một số người làm phim trẻ hiện đang đi một con đường khác như Phan Đăng Di, Nguyễn Hoàng Điệp, Bùi Kim Quy, Nguyễn Hữu Tuấn, Khắc Huy. Điện ảnh đang làm vì tiền - Ứng cử viên ở LHPVN năm nay vẫn là những tác phẩm được sản xuất từ năm 2012, trong khi, nhiều phim chất lượng kém, phim thảm họa vẫn xuất hiện dày đặc trong năm 2013. Tôi nghĩ so với Đông -Nam Á thì người Việt nhiều khát vọng.
Copy lại, mang về "Việt Nam hóa", đặt vào bối cảnh Sài Gòn. Tôi vẫn thấy nhiều nhà phê bình đứng đắn, nghiêm chỉnh, nhìn vấn đề xác đáng nhưng tiếc là trong "cơn bão truyền thông" này, những tiếng nói của họ không được lắng tai. Cái học ở đây không chỉ có học làm nghề mà là học một tư tưởng, một triết lý, văn hóa của dân tộc mình.
Phim Việt kiều không phải là phim Việt Nam - Lọc trong con số ít ỏi ứng cử viên tranh giải tại LHPVN năm nay thì thấy rằng, cán cân nghiêng hẳn về phim của các đạo diễn Việt kiều. "Những người viết huyền thoại" (Hãng phim truyện Việt Nam) là ứng cử viên sáng giá của Bông sen vàng lần này.
Tuy nhiên, điều đó quả là sai lầm, vì khán giả bây giờ, họ được ăn nhiều món ăn nên sẽ có sự chọn lọc, đánh giá. Tôi có cảm giác về văn hóa, về tinh thần và cả trí tuệ thì giờ không có đạo diễn nào đủ tầm vóc để làm cái nghề này. Nếu đánh thức những người như thế bằng ái tình điện ảnh thì sẽ có những bộ phim xứng đúng ra nước ngoài. Tôi tin mười, mười lăm năm nữa phải khác.
Còn các nhà làm phim Việt kiều hiện giờ, họ đang bị ảnh hưởng văn hóa bạo lực của Hollywood và văn hóa Hồng Công khiến người xem không nhận ra cái vị, cái bản sắc Việt ở trong đó. Đại diện cho điện ảnh Việt, đó phải là dòng phim chính thống, mà muốn khơi nguồn thì cần Nhà nước quan hoài bằng sự đầu tư hơn nữa về tài chính, con người, công nghệ và cả hệ thống rạp để dòng chảy này đến với khán giả.
Tuy nhiên, đó chỉ là tín hiệu vui về mặt "lượng", còn xét ở khía cạnh "chất" thì nó hoàn toàn khiến người thương điện ảnh thất vọng khi có quá nhiều phim "thảm họa" cùng song hành.
Họ lấy bối cảnh vũ trường này ở Hollywood, những cảnh đuổi bắt này ở Hollywood, những cái chết này ở Hollywood. Nghe đâu, điện ảnh Việt vẫn tiếp kiến đi xuống, thưa đạo diễn? - Ở Việt Nam hiện thời đang tồn tại một phương thức làm phim "kinh dinh tiêu khiển" (chứ không phải tiêu khiển thuần túy). Tuy vậy, họ vẫn tồn tại.
Nhưng nếu ngày xưa nghệ sĩ hết lòng vì nghệ thuật thì hiện giờ chúng ta làm vì tiền. Khán giả trung thực hơn nhà phê bình - Trong một đền điện ảnh hỗn loạn như thế này, tôi không hề thấy vai trò của nhà phê bình điện ảnh. Như Tolstoy đã nói: "Để từ nghèo tới giàu cần một thế hệ nhưng để từ giàu đến có văn hóa phải cần tới ba thế hệ". Nhà biên kịch, phê bình điện ảnh Đoàn Tuấn - người được biết đến với những cái nhìn trực diện và thẳng thắn, không ngại cụng, lý giải hiện trạng đáng buồn này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét